Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026

Μελέτη ΜΙΤ: Η υπερβολική εξάρτηση από την Τεχνητή Νοημοσύνη θολώνει την κρίση και για τα fake news


Στο συμπέρασμα ότι η υπερβολική εξάρτηση από τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να μειώσει τις δεξιότητες κριτικής σκέψης καταλήγει νέα μελέτη του MIT που επιπρόσθετα θεωρεί ότι η υπερβολική εξάρτηση μπορεί νa είναι βαλτική ακόμη και για την ικανότητα να διακρίνει κανείς τις πραγματικές ειδήσεις από τα fake news.

H έρευνα διήρκεσε 4 εβδομάδες. Στο διάστημα αυτό, οι ερευνητές παρακολούθησαν 67 ανθρώπους και τους ζήτησαν να κρίνουν ειδησεογραφικούς τίτλους και εικόνες επιλέγοντας ποια ήταν αληθινά και ποια ψευδή.

Διαπίστωσαν ότι βοηθοί τεχνητής νοημοσύνης όπως το Claude και το ChatGPT ναι μεν βοηθούσαν στην ανίχνευση ψευδών ειδήσεων, αλλά όταν οι συμμετέχοντες βασίζονταν υπερβολικά στις εφαρμογές αυτές, γίνονταν τελικά λιγότερο ικανοί να εντοπίζουν την παραπληροφόρηση μόνοι τους.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν επί έναν μήνα να απαντούν σε ερωτήσεις σχετικά με ψευδείς ειδήσεις και παραποιημένες εικόνες, τόσο με όσο και χωρίς τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης

Είχε συμφωνηθεί ότι το chatbot θα μπορούσε να δίνει υποδείξεις για όσα στοιχεία έκρινε ότι άξιζε να εξεταστούν· για παράδειγμα, σε μία περίπτωση συμβούλευσε τον χρήστη να κοιτάξει προσεκτικότερα ένα αστυνομικό σήμα, αποκαλύπτοντας έτσι ότι η εικόνα ήταν ψεύτικη.

Αντίφαση

Οι συγγραφείς αξιολόγησαν τόσο το πόσο χρήσιμη ήταν η AI στην καθοδήγηση των συμμετεχόντων προς τη σωστή απάντηση όσο και το πώς μεταβαλλόταν η ανεξάρτητη κρίση τους με την πάροδο του χρόνου.

Διαπίστωσαν την εξής αντίφαση:

  1. Ναι, η AI βελτίωσε την ικανότητα διάκρισης του αληθινού από το ψεύτικο, αυξάνοντας κατά 21% την πιθανότητα σωστής απόφασης.
  • Ωστόσο, όταν οι συμμετέχοντες χρειάστηκε να αξιολογήσουν νέες εικόνες χωρίς τη βοήθειά της, η απόδοσή τους (στην τέταρτη εβδομάδα της έρευνας) ήταν κατά 15,3% χειρότερη. Όπως σημειώνει η μελέτη, «τα αποτελέσματα αυτά δείχνουν ότι, ενώ η AI μπορεί να βοηθά άμεσα, ενδέχεται τελικά να υποβαθμίζει τις μακροπρόθεσμες ικανότητες ανίχνευσης της παραπληροφόρησης».

Οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της υπερβολικής εξάρτησης από την τεχνολογία δεν είναι καινούργιες.

  • Tα συστήματα GPS έχουν μειώσει την ανάγκη για νοερούς υπολογισμούς και προσανατολισμό άνευ βοήθειας.
  • Μελέτη του 2025 στο The Lancet διαπίστωσε ότι οι γιατροί που χρησιμοποιούσαν εργαλεία AI για την ταξινόμηση περιστατικών καρκίνου σταδιακά χειροτέρευαν στην αυτόνομη αξιολόγηση.
  • Παράλληλα, νευροεπιστήμονας του Possibility Institute προειδοποίησε πρόσφατα ότι η υπερβολική μεταφορά της σκέψης μας στην AI μπορεί να αποδυναμώσει τις άμυνες του εγκεφάλου απέναντι στην άνοια.

Η ανάλυση της πρόσφατης μελέτης του MIT επισημαίνει ότι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί ένα σύστημα AI –και ειδικότερα αν είναι περισσότερο καθοδηγητικό ή διερευνητικό– επηρεάζει την ικανότητα του χρήστη να διατηρεί ορθή κρίση. Παρότι οι χρήστες συχνά αναζητούν ταχύτητα και βεβαιότητα από ένα chatbot, η πιο ωφέλιμη προσέγγιση για την ανάπτυξη κριτικής σκέψης είναι εκείνη που βασίζεται σε πιο σύνθετες και καθοδηγητικές ερωτήσεις.

https://www.naftemporiki.gr/techscience/2126518/meleti-mit-i-ypervoliki-exartisi-apo-tin-techniti-noimosyni-tholonei-tin-krisi-kai-gia-ta-fake-news/ 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Το blog TEO O ΜΑΣΤΟΡΑΣ ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρει σχετικά σε άρθρα που αναδημοσιεύονται από διάφορα ιστολόγια. Δημοσιεύονται όλα για την δική σας ενημέρωση.