Τα πέντε σημαντικότερα μυστήρια γύρω από σύμπαν

Άρθρο στην ιστοσελίδα του αμερικανικού δικτύου NBC συνοψίζει τα 5 πιο σημαντικά από αυτά, καθώς και τις προσπάθειες των επιστημόνων να τα διαλευκάνουν

Του Κώστα Δεληγιάννη
Μέσα στο 2016 γράφηκαν σημαντικές σελίδες στην ιστορία της αστρονομίας και της κοσμολογίας, με ενδεικτικά παραδείγματα την πρώτη ανίχνευση βαρυτικών κυμάτων και τον εντοπισμό ενός δυνητικά κατοικήσιμου εξωπλανήτη στη «γειτονιά» του ηλιακού μας συστήματος.

Ιταλικό υπερηφαίστειο απειλεί την Ευρώπη

Ενας από τους κρατήρες του Campi Flegrei το οποίο δείχνει σημάδια αφύπνισης

Το «Campi Flegrei» παρουσιάζει σημάδια αφύπνισης προκαλώντας ανησυχία

Πριν από δύο χιλιάδες έτη η έκρηξη του Βεζούβιου κατέστρεψε την Πομπηία και προκάλεσε σειρά προβλημάτων στην Νότια Ιταλία. Απέναντι από τον Βεζούβιο, στην άλλη πλευρά του κόλπου της Νάπολης, υπάρχει ένα υπερηφαίστειο που παρουσιάζει σημάδια αφύπνισης. Οι ειδικοί παρακολουθούν το φαινόμενο αφού ενδεχόμενη έκρηξη θα μπορούσε να απειλήσει ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.

Οι σύγχρονοι αλχημιστές

Tα παιδιά της Πανισπέρνα στο προαύλιο του Ινστιτούτου Φυσικής στη Ρώμη το 1934. Aπό αριστερά προς τα δεξιά: D’Agostino, Emilio Segrè, Edoardo Amaldi, Franco Rasetti και Enrico Fermi

Τα παιδιά της οδού Πανισπέρνα
Τέσσερα ακόμη ονόματα ήρθαν πρόσφατα να προστεθούν στον περιοδικό πίνακα και η κούρσα για την αναζήτηση νέων στοιχείων συνεχίζεται. Ο μακρύς και επιτυχημένος αυτός αγώνας ξεκίνησε τον περασμένο αιώνα από μια ομάδα ιταλών επιστημόνων

Βάρβογλης Χάρης – tovima.gr
Στις 28 Νοεμβρίου 2016 η Διεθνής Ενωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (International Union of Pure and Applied Chemistry, IUPAC) ανακοίνωσε τα ονόματα τεσσάρων νέων χημικών στοιχείων, που είναι τα νιχόνιο (Nihonium), μοσκόβιο (Moscovium), τενέσιο (Tennessine) και ογκανέσον (Oganesson).

Ενδείξεις παραβίασης της Γενικής Σχετικότητας από το ίδιο πείραμα που δικαίωσε τον Αϊνστάιν

Τα αποτελέσματα της ομάδας δεν είναι προς το παρόν τελεσίδικα, καθώς η ανάλυση περισσότερων δεδομένων είναι απίθανο να δείξει πως δεν ευσταθούν.

Του Κώστα Δεληγιάννη
Οι δύο ανιχνευτές Advanced LIGO στις ΗΠΑ πέρασαν στην ιστορία τον Σεπτέμβριο του 2015, όταν έγιναν οι πρώτοι που κατέγραψαν σήματα βαρυτικών κυμάτων, και έτσι επιβεβαίωσαν μία από τις λίγες προβλέψεις της Γενικής Σχετικότητας που μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχαν επαληθευτεί πειραματικά.

Ετρεξε προς τον θάνατο φωτίζοντας όλο το Σύμπαν

To άστρο στην πορεία θανάτου του προς την μαύρη τρύπα εξέπεμπψε την ισχυρότερη λάμψη στο Σύμπαν. Credit: (ESO, ESA/Hubble, M.Kornmesser)

Η ισχυρότερη λάμψη στον Κόσμο προήλθε από άστρο που κατάπιε μαύρη τρύπα

Πριν από 11 μήνες αστρονόμοι εντόπισαν μια λάμψη φωτός περίπου 500 δισ. φορές πιο λαμπρή από τον Ηλιο και 20 φορές πιο έντονη από όλη μαζί τη λάμψη του γαλαξία μας! Πρόκειται για την πιο ισχυρή λάμψη που εντοπιστεί μέχρι σήμερα στο Σύμπαν και οι ειδικοί θεώρησαν ότι ένα τέτοιο φαινόμενο δεν θα μπορούσε να έχει άλλη πηγή από το πιο βίαιο κοσμικό φαινόμενο, μια έκρηξη υπερκαινοφανούς αστέρα (ένα σούπερνόβα). Το φαινόμενο έλαβε την ονομασία (ASASSΝ-15lh).

Ενεργοποιείται την Πέμπτη το Galileo, ευρωπαϊκή απάντηση στο GPS

Το Galileo θα περιλαμβάνει περισσότερους δορυφόρους από ό,τι το GPS, και το σήμα του θα περιέχει περισσότερες πληροφορίες.   (Φωτογραφία:  ESA )

Είναι κάτι σαν το γεφύρι της Άρτας στο Διάστημα: έπειτα από προσπάθειες 17 ετών και απρόβλεπτες δαπάνες που τριπλασίασαν το κόστος, η Ευρώπη ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει την Πέμπτη το δικό της σύστημα δορυφορικής πλοήγησης. Για τις συμβατές συσκευές, το Galileo θα προσφέρει μακράν πιο ακριβές στίγμα σε σχέση με το αμερικανικό GPS και το ρωσικό Glonass.

Συμπτώματα κατάθλιψης και τάσεις αυτοκτονίας έχουν οι φοιτητές Ιατρικής

Συμπτώματα κατάθλιψης και αυτοκτονικό ιδεασμό παρουσιάζει μεγάλο ποσοστό φοιτητών Ιατρικής, παγκοσμίως, σύμφωνα με αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό έντυπο Journal of American Medical Association.

Κοσμική σκόνη εντοπίστηκε στις ταράτσες κτιρίων

Την επόμενη φορά που θα ανεβείτε στην ταράτσα σας είναι πιθανό να πατήσετε πάνω σε κοσμική σκόνη

Σωματίδια σκόνης κοσμικής προέλευσης που πέφτουν από τον ουρανό, ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά στις στέγες και στις ταράτσες κτηρίων του Όσλο και του Παρισιού. Η σκόνη αυτή μπορεί να έχει ηλικία όση και το ηλιακό μας σύστημα, δηλαδή γύρω στα 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια. Τέτοια αρχέγονη σκόνη συνήθως ανακαλύπτεται στην παρθένα Ανταρκτική, αλλά κρύβεται ανακατεμένη και στην κοινή σκόνη μιας μεγαλούπολης.

Bρέθηκε ουρά δεινοσαύρου παγιδευμένη και διατηρημένη σε ήλεκτρο

To ανακάλυψε τυχαία ένας κινέζος ερευνητής σε αγορά σε πόλη της Μιανμάρ   (Φωτογραφία:  Reuters )

Εδώ και 99 εκατομμύρια χρόνια, η φτερωτή ουρά ένας νεαρού δεινόσαυρου κόλλησε στο ρετσίνι ενός δέντρου, που παγίδευσε το ζώο. Η ατυχία του όμως αυτή παρέχει στους επιστήμονες σήμερα μια μοναδική ευκαιρία να μελετήσουν τους δεινόσαυρους με φτερά που ήκμασαν την κρητιδική περίοδο.

«Πράσινο φως» στη χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού ρομπότ για τον Άρη

Στη διήμερη συνάντηση των εκπροσώπων των κρατών-μελών της ESA, η οποία ολοκληρώθηκε σήμερα, συμφωνήθηκε η χρηματοδότηση του δεύτερου σκέλους του προγράμματος ExoMars.

Του Κώστα Δεληγιάννη
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) εξασφάλισε τα 436 εκατομμύρια ευρώ που χρειαζόταν για να αναπτύξει το πρώτο ρομποτικό όχημα εξερεύνησης που θα στείλει στον Άρη. Μάλιστα, η ESA πήρε το «πράσινο φως» παρά την αποτυχία προσεδάφισης του σκάφους Schiaparelli, το οποίο τον Οκτώβριο συνετρίβη στην επιφάνεια του Κόκκινου Πλανήτη.

Πρώτες ενδείξεις για παράξενη κβαντική παραμόρφωση στο Διάστημα

To πανίσχυρο μαγνητικό πεδίο του άστρου νετρονίων δείχνει να επηρεάζει τα εικονικά σωματίδια που ξεπηδούν από το κενό (Καλλιτεχνική απεικόνιση: ESO/L. Calçada)

Έχουν περάσει 80 και πλέον χρόνια από τότε που το φαινόμενο προβλέφθηκε από γίγαντες της κβαντομηχανικής όπως ο Βέρνερ Χάιζενμπεργκ. Έπειτα από δεκαετίες αναζήτησης, διεθνής ομάδα αστρονόμων παρουσιάζει τώρα τις πρώτες ενδείξεις για το φαινόμενο της «κβαντικής διπλής διάθλασης» γύρω από ένα άστρο νετρονίων.

Επίσημα βαφτίσια για νέα στοιχεία του Περιοδικού Πίνακα

O Κοσούτο Μορίτα του Ινστιτούτου RIKEN στην Ιαπωνία καμαρώνει την επιβεβαίωση της ανακάλυψης του στοιχείου 113 σε παλαιότερο στιγμιότυπο (Πηγή: Kyodo News)

Η Διεθνής Ένωση Καθαρής και Εφαρμοσμένης Χημείας (IUPAC) ανακοίνωσε ότι, έπειτα μετά από πεντάμηνη δημόσια διαβούλευση, ενέκρινε και επίσημα τα ονόματα τεσσάρων νέων χημικών στοιχείων όπως είχαν προταθεί από τους δημιουργούς τους.

EmDrive: (NASA) Μηχανή που «αψηφά τους νόμους της Φυσικής» δείχνει να λειτουργεί

Το EmDrive είναι ένας χάλκινος κώνος μέσα στον οποίο αναπηδούν ηλεκτρομαγνητικά κύματα   (Φωτογραφία:  NASA )

Αν τα απίθανα ευρήματα επιβεβαιωθούν, οι φυσικοί θα πρέπει να επιστρέψουν στα θρανία: ερευνητές της NASA αναφέρουν ότι ένας πειραματικός κινητήρας για διαστημικά σκάφη προσφέρει ώση χωρίς να χρησιμοποιεί κανένα προωθητικό υλικό, κάτι που δείχνει να παραβιάζει τον τρίτο νόμο του Νεύτωνα και την αρχή διατήρησης της ορμής.

James Webb, το χρυσό μάτι μας στο Σύμπαν!

Βάρβογλης Χάρης – tovima.gr
Ο διάδοχος του Hubble είναι έτοιμος για εκτόξευση. Οι προσδοκίες από το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο είναι μεγάλες, καθώς θα τεθεί σε τροχιά τεχνητού πλανήτη, σε απόσταση τριπλάσια από του Hubble, και θα είναι στραμμένο συνεχώς προς το Άγνωστο!

Η τεχνητή νοημοσύνη στην αναζήτηση εξωγήινης ζωής

Η ανακάλυψη εξωγήινης ζωής είναι ένα από τα πιο τρελά όνειρα της σύγχρονης επιστήμης- ωστόσο, πρακτικά μιλώντας, η αναζήτηση αυτή είναι δύσκολη υπόθεση, καθώς, πέρα από προγράμματα αποστολής και αναζήτησης σημάτων προηγμένων πολιτισμών (όπως το SETI), προϋποθέτει και την ανάλυση μακρινών εξωπλανητών, βάσει στοιχείων από τηλεσκόπια.

LIGO: Ξανά σε λειτουργία το ιστορικό πείραμα ανίχνευσης βαρυτικών κυμάτων

Ένας άθλος που επαναλήφθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο, όταν καταγράφηκαν νέα σήματα,  και πάλι από δύο μαύρες τρύπες, με μάζες 14 και 7,5 φορές μεγαλύτερες από τη μάζα του Ήλιου, οι οποίες στροβιλίζονται σε ολοένα μικρότερη απόσταση.

Του Κώστα Δεληγιάννη
Έπειτα από μία σειρά αναβαθμίσεων, για τις οποίες χρειάστηκε να παραμείνει εκτός λειτουργίας για 10 μήνες, το πείραμα Advanced LIGO στις ΗΠΑ είναι έτοιμο να ξεκινήσει ξανά. Όπως και στην πρώτη φάση της λειτουργίας του, το πείραμα θα διεξαχθεί με τη βοήθεια δύο ανιχνευτών, ενός στη Λουιζιάνα και ενός στην Ουάσιγκτον.

Ο μυστηριώδης κρατήρας της Δήμητρας αποκαλύπτεται

Μία από τις νέες εικόνες του μυστηριώδους κρατήρα Occator στη Δήμητρα. Credit: (NASA, JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA)

Το σκάφος Dawn της NASA τράβηξε ίσως τις καλύτερες μέχρι σήμερα φωτογραφίες της Δήμητρας, του νάνου πλανήτη που βρίσκεται στη ζώνη των αστεροειδών μεταξύ 'Αρη-Δία. Το Dawn φωτογράφησε τον κρατήρα Occator (Σβαρνιστής - όνομα αγροτικού θεού των Ρωμαίων), που έχει πλάτος 92 χιλιομέτρων και βάθος τεσσάρων χιλιομέτρων, όπου φαίνεται καθαρά η έντονα φωτεινή περιοχή στο κέντρο, η οποία έχει τόσο προβληματίσει τους επιστήμονες για την προέλευσή της.

Υπέρλαμπρο άστρο είναι «το πιο σφαιρικό αντικείμενο στη φύση»

To Kepler 11145123 είναι το πιο στρογγυλό άστρο που γνωρίζουμε ως σήμερα (Πηγή: Mark A. Garlick)

Ένα άστρο που έχει διπλάσιο όγκο σε σχέση με τον Ήλιο και βρίσκεται σε απόσταση 5.000 ετών από τη Γη μόλις ανακηρύχθηκε το πιο σφαιρικό αντικείμενο που έχει μετρηθεί ποτέ στη φύση.

Σ. Χόκινγκ: Η «απόδραση» από τη Γη αναγκαία για την επιβίωση της ανθρωπότητας

Όσον αφορά το μέλλον, ο Χόκινγκ μίλησε για «φιλόδοξους» στόχους. «Θα χαρτογραφήσουμε τη θέση εκατομμυρίων γαλαξιών, με τη βοήθεια υπερυπολογιστών όπως το Cosmos. Θα κατανοήσουμε καλύτερη τη θέση μας στο σύμπαν» (φωτ. αρχείου).

Του Κώστα Δεληγιάννη
Το ανθρώπινο είδος δεν θα καταφέρει να επιβιώσει, αν σε μία χιλιετία δεν έχει προλάβει να βρει μία άλλη «κατοικία» στο διάστημα. Αυτό υποστήριξε ο διάσημος Βρετανός φυσικός Στίβεν Χόκινγκ σε χθεσινή του διάλεξη στην Οξφόρδη, με θέμα την κοσμολογία.

Μαγνητικά μονόπολα από συγκρούσεις κυμάτων

Σύμφωνα με την κλασική θεωρία του ηλεκτρομαγνητισμού στη φύση δεν υπάρχουν «μαγνητικά» φορτία (απομονωμένοι μαγνητικοί βόρειοι ή νότιοι πόλοι) ή αλλιώς μαγνητικά μονόπολα, σε αντίθεση με τα ηλεκτρικά φορτία που εμφανίζονται ξεχωριστά ως θετικά ή αρνητικά.

Προηγμένο intranet για χρήση από τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις

Ένα νέο, ασφαλές εσωτερικό δίκτυο (intranet) για τις ανάγκες των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων άρχισε τη λειτουργία του, μετέδωσαν ρωσικά μέσα, τα οποία επικαλούνται πηγές του υπουργείου Άμυνας της χώρας.

Είναι η σκοτεινή ύλη μποζόνια, μήκους κύματος 3000 ετών φωτός;

Το σύστημα του νάνου-γαλαξία Fornax δεν μπορεί να εξηγηθεί με το μοντέλο της ψυχρής σκοτεινής ύλης

Πριν από μερικές ημέρες στην αναδημοσίευση με τίτλο «Σχετικά με την ανίχνευση των αξιονίων», είδαμε τις προσπάθειες των φυσικών, για την ανίχνευση αξιονίων με τον ανιχνευτή ADMX, αλλά και τις πρόσφατες θεωρητικές προσομοιώσεις που δίνουν εκτιμήσεις σχετικά με την μάζα αυτών των υποθετικών (προς το παρόν) σωματιδίων.

Τo Facebook «μαλακώνει» την πολιτική του για το υλικό που επιτρέπει να δημοσιεύεται

Το Facebook θα επιτρέπει τη δημοσίευση στην πλατφόρμα του υλικού που προηγουμένως θα απομακρυνόταν λόγω παραβίασης των όρων λειτουργίας του, δήλωσε τη Δευτέρα ανώτερο στέλεχος της εταιρείας, λίγο καιρό μετά το ζήτημα που προέκυψε γύρω από τη λογοκρισία σε ιστορική φωτογραφία από τον πόλεμο του Βιετνάμ, όπου «πρωταγωνιστούσε» ένα γυμνό κορίτσι.

Το εξάγωνο του Κρόνου έγινε χρυσό

Το εντυπωσιακό και μυστηριώδες εξάγωνο στον βόρειο πόλο του Κρόνου άλλαξε χρώμα και από μπλε έγινε... χρυσό. Credit : (Nasa/JPL Caltech/Space Science Institute)

Το μυστηριώδες εξάγωνο στο βόρειο πόλο του Κρόνου έχει αλλάξει χρώμα και από μπλε που ήταν το 2012, έχει γίνει πια χρυσό, όπως ανακάλυψαν οι επιστήμονες, με βάση τις νέες εικόνες που έστειλε το σκάφος Cassini της NASA.

Τηλεσκόπιο βλέπει ίχνη δακρύων στη σιδερένια Ψυχή

Ακόμα και τα ισχυρότερα τηλεσκόπια δεν βλέπουν καθαρά την Ψυχή. Αυτό είναι το καλύτερο μοντέλο που διαθέτουμε (Πηγή: Josef Ďurech, Vojtěch Sidorin, Astronomical Institute of the Charles University)

Είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστεροειδείς και σίγουρα ο πιο περίεργος, μια γιγάντια μπάλα από νικέλιο και σίδερο με άκρως βίαιη προέλευση. Κι όμως, η επιφάνεια του αστεροειδή Ψυχή φαίνεται πως είναι υγρή, κάτι μη αναμενόμενο σε έναν τόσο στεγνό κόσμο.

Το αίμα «κλειδί» για καλύτερες μπαταρίες

Ένα μόριο το οποίο μεταφέρει οξυγόνο στο αίμα πιθανώς αποτελεί το «κλειδί» για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς μπαταριών, και μάλιστα με τρόπο που είναι φιλικός στο περιβάλλον, όπως δείχνουν οι έρευνες επιστημόνων του Yale.

Στο χορό των μετασεισμών η Ήπειρος, επιφυλακτικοί οι επιστήμονες

Σε κεντρικές πλατείες συγκεντρώθηκαν οι κάτοικοι μετά τον σεισμό   (Φωτογραφία:  ΑΠΕ )

Εκατοντάδες είναι οι μετασεισμοί στην Ήπειρο, ενώ οι κάτοικοι, πολλοί από τους οποίους έμειναν τη νύχτα στο δρόμο, ανησυχούν. Οι επιστήμονες εμφανίζονται διχασμένοι για το κατά πόσο οι 5,3 βαθμοί ήταν ο κύριος σεισμός. Συσκέψεις στην Περιφέρεια, έλεγχοι σε κτίρια και κλειστά σχολεία τη Δευτέρα.

Το μικρότερο τρανζίστορ του κόσμου «διατηρεί ζωντανό τον νόμο του Μουρ»

Κλειδί για την ανάπτυξη του νέου τρανσίστορ ήταν η χρήση δύο νέων υλικών, των νανοσωλώνων άνθρακα και του δισουλφιδίου του μολυβδαινίου (Προσαρμογή από Sujay Desai/UC Berkeley)

Η δημιουργία ενός πειραματικού τρανζίστορ του οποίου τα εξαρτήματα είναι πιο μικρά από το θεωρητικό «όριο» μεγέθους υπόσχεται να παρατείνει για αρκετά ακόμα χρόνια την εκθετική αύξηση ισχύος στους υπολογιστές, υποστηρίζουν αμερικανοί ερευνητές παρουσιάζοντας τη δημιουργία τους στο περιοδικό Science.

Νόμπελ Φυσικής για την περιγραφή εξωτικών φάσεων της ύλης

Τρεις βρετανοί ερευνητές που εργάζονται στις ΗΠΑ θα μοιραστούν το φετινό Νόμπελ Φυσικής για τη μελέτη ασυνήθιστων καταστάσεων, ή φάσεων, της ύλης όπως οι υπεραγωγοί και τα υπερρευστά, ανακοίνωσε η επιτροπή των βραβείων στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Στοκχόλμης.

«Τίτλοι τέλους» για το διαστημόπλοιο Rosetta

«Επισήμως νεκρό» είναι το διαστημόπλοιο Rosetta της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος (ESA), καθώς στις 14:20 ώρα Ελλάδας έστειλε το τελευταίο σήμα του στο κέντρο ελέγχου της αποστολής, στο Ντάρμσταντ της Γερμανίας.