Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026
Έξελμαν: Χαμογελάτε σε κάθε ευκαιρία
"Υπάρχει κάποια αλήθεια ακόμα και στην άδικη κριτική. Έτσι κι αλλιώς, χρειάζεται μακροθυμία έναντι όσων μας κακολογούν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όλοι οι άνθρωποι δίνουν σκληρή μάχη κι ότι όσοι κακολογούν τους άλλους αυτοδηλητηριάζονται. "Nemo malux felix" έλεγε ο Ρωμαίος σατυρικός ποιητής Γιουβενάλης: Κανείς κακός δεν είναι ευτυχισμένος".
Σάββατο 20 Ιουνίου 2026
Μηνύματα από το μέλλον
Ο εξαιρετικά καμπυλωμένος χωροχρόνος μπορεί να στρεβλώσει το αίτιο και το αιτιατό (τουλάχιστον μαθηματικά), δημιουργώντας κανάλια για επικοινωνία προς το παρελθόν
Παρασκευή 19 Ιουνίου 2026
Οι πηγές της δημιουργικότητας
Εδώ και 50 χρόνια, η νέα διεπιστημονική προσέγγιση της ανθρώπινης δημιουργικότητας και καινοτομίας έχει αρχίσει να αποκαλύπτει τις εγκεφαλικές, πολιτισμικές και κοινωνικές προϋποθέσεις -αλλά και τα εμπόδια- για την εμφάνιση του έργου των πιο δημιουργικών ατόμων, είτε πρόκειται για καλλιτέχνες είτε για επιστήμονες είτε για πολύ πρωτότυπους στοχαστές που, έχοντας το «χάρισμα» να σκέφτονται διαφορετικά και αντισυμβατικά, ανοίγουν νέους δρόμους στην ανθρώπινη σκέψη και δράση. Πώς εξηγούνται, σήμερα, η εκκεντρική συμπεριφορά, η πρωτοτυπία της σκέψης και το ιδιαίτερα επαναστατικό έργο των δημιουργικών ατόμων;
Ο εθισμένος εγκέφαλος
Στα δύο προηγούμενα άρθρα παρουσιάσαμε τις πιο πρόσφατες νευροεπιστημονικές ανακαλύψεις και τις βιοπολιτικές συνέπειες του μαζικού εθισμού στην καφεΐνη, την ήπια εθιστική και διεγερτική ουσία του απολαυστικού καφέ. Σήμερα θα εξετάσουμε το πώς η σύγχρονη επιστημονική διερεύνηση διαφωτίζει την έννοια του «εθισμού» σε διάφορες ουσίες και συμπεριφορές. Μια έννοια που επίσημα πλέον έχει διευρυνθεί σε απρόσμενα πολλές εθιστικές συμπεριφορές, πέρα από τις κλασικές ψυχοσωματικές εξαρτήσεις στα ναρκωτικά.
Σάββατο 25 Απριλίου 2026
Η δημιουργική μανία
Σάββατο 18 Απριλίου 2026
Υπερντετερμινισμός και υπερφωτεινές ταχύτητες
Το θεώρημα του Bell και η πειραματική του επιβεβαίωση από τον Alain Aspect, έβαλε οριστική ταφόπλακα σε κάθε θεωρία κρυμμένων μεταβλητών στην Κβαντική Φυσική; Όχι, ακριβώς. Υπάρχει μια μικρή μειοψηφία αιρετικών φυσικών που αντιστέκεται, διατυμπανίζοντας ότι το θεώρημα απλά απέκλεισε μόνο μία συγκεκριμένη κατηγορία αυτών των θεωριών.
Δεν είμαι Μηχανή, Είμαι ένα ανθρώπινο Ον
…μου έκανε εντύπωση ότι υπήρχε μια μεμβράνη ανάμεσα σε μένα και σε όλα αυτά. Μπορούσα να “βλέπω” τα θεαματικά τοπία. Ήξερα ότι ήταν θεαματικά. Όμως η εμπειρία σταματούσε στα μάτια μου. Δεν μπορούσα να την αφήσω να μπει μέσα μου. Δεν ένιωθα τίποτα. Κάτι είχε πάει στραβά μέσα μου. Θυμάμαι στιγμές από την παιδική μου ηλικία όπου και μόνο η θέα του ουρανού ή του γρασιδιού ή των δέντρων μπορούσε να με πλημμυρίσει με κύματα σωματικής απόλαυσης. Και τώρα… ένιωθα νεκρός. Είχα την παρόρμηση να επαναλάβω μια φράση που ήταν δημοφιλής ανάμεσα σε φίλους μου: “Η φύση είναι βαρετή.” Αυτό που με τρόμαζε ακόμη και τότε, ήταν ότι ήξερα πως το πρόβλημα δεν ήταν η φύση — ήμουν εγώ. Η φύση είχε γίνει άσχετη για μένα, απούσα από τη ζωή μου. Από την απλή έλλειψη έκθεσης και εξάσκησης, είχα χάσει την ικανότητα να τη νιώθω, να συντονίζομαι μαζί της ή να νοιάζομαι γι’ αυτήν. Η ζωή πλέον κινιόταν πολύ γρήγορα για κάτι τέτοιο…
Σάββατο 11 Απριλίου 2026
Η μηχανή παραγωγής των νευροαφηγήσεων
Πως ένας Aθεος, ερμηνεύει την Χριστιανική Διδασκαλία... («Ἄμωμοι ἐν ὁδῷ, ἀλληλούϊα»)
Η φράση «Ἄμωμοι ἐν ὁδῷ, ἀλληλούϊα» προέρχεται από τη Βίβλο (Παλαιά Διαθήκη, Ψαλμοί) και χρησιμοποιείται συχνά και στη Ορθόδοξη Εκκλησία, ιδιαίτερα σε ακολουθίες.
Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026
Μέσα στον δημιουργικό εγκέφαλο
Από ποιες ιδιαίτερες εγκεφαλικές δομές και λειτουργίες αναδύεται η δημιουργικότητά μας;
Σάββατο 25 Οκτωβρίου 2025
Μεταφυσικές προϋποθέσεις της επιστημονικής γνώσης
Επιμνημόσυνος επιστημονική δέησις στον αιρετικό λόγο και τρόπο του Ευτύχη Μπιτσάκη
Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου 2025
ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΖΗΤΟΥΜΕΝΑ ΤΗΣ ΑΝΑΡΧΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ
Mπορεί να θεωρηθεί πλεονασμός μια τοποθέτηση επί ζητημάτων τα οποία από πολλούς εκλαμβάνονται ως αυτονόητα; Πόσες φορές έχει συμβεί για καταστάσεις, τις οποίες με την πρώτη ματιά αντιλαμβανόμαστε ως απλές, να αναγκασθούμε, εκ των υστέρων, να αναγνωρίσουμε την πολυσυνθετότητά τους; Δεν είναι η εξυπακουόμενη «αλήθεια» που ανατρέπεται, στην καθημερινή κοινωνική πρακτική, κάνοντας το αυτονόητο να αποκτά τις διαστάσεις ψεύτικου;
Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2025
Ο αόρατος χορογράφος
Αναζητώντας στον εγκέφαλο το βιολογικό υπόβαθρο της χορευτικής δημιουργικότητας
Παρασκευή 12 Σεπτεμβρίου 2025
ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙ ΔΙΑΡΚΕΙΑ
Το σύστημα της φύσης, της οποίας ο άνθρωπος είναι τμήμα,
τείνει να είναι αυτο-εξισορροπούμενο, αυτο-ρυθμιζόμενο, αυτο-καθαριζόμενο.
Όχι, όμως, με την τεχνολογία.
Ε. F. Schumacher
Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου 2025
Ελευθερία χωρίς προσδιορισμούς
«Είναι ο πιο εύκολος τρόπος να λύσετε το πρόβλημα, τόσο ξεκάθαρος ώστε δεν χρειάζεται να τον πολυβασανίζεις για να τον παραδεχθείς. Έτσι, δεν θα υπάρχει πια λόγος να σκεφτόμαστε. Και πραγματικά, το βασικό είναι να μην υπάρχει λόγος να σκεφτόμαστε! Όλο το μυστήριο της ζωής θα μπορέσει τότε να χωρέσει σε δυο φύλλα τυπωμένο χαρτί.»
Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι, Έγκλημα και τιμωρία
Πέφτοντας το μάτι μας στη λέξη «ελευθερία» στο λεξικό, συναντάμε τον
ορισμό: «δυνατότητα αυτόβουλης και απεριόριστης δράσης σύμφωνα με τις
επιθυμίες (κάποιου), η απουσία εξαναγκασμού ή καταπίεσης» και
κατηγοριοποιείται σε προσωπική, του λόγου, ακαδημαϊκή ή του Τύπου.
Μέσα από αυτά τα όρια και τους προσδιορισμούς είναι
μία δυνατότητα, που μπορεί να προκύψει κατόπιν συμφωνίας «κάποιων», με
βάση τις επιθυμίες τους. Και μάλιστα, όταν απουσιάζει ο καταναγκασμός.
Παρασκευή 29 Αυγούστου 2025
Εσύ πόσο άνθρωπος νιώθεις σήμερα;
Και θα εμφανιστούν καινούριες μορφές πάνω στην Γη.
Οι ηλεκτρονικοί εγκέφαλοι και τα ανδροειδή περιμένουν υπομονετικά.
ΟΜΩΣ: Κάπου πέρα από την φύση του ανθρώπου, πέρα από αυτήν την ίδια την Γη, πέρα από την ζωή, υπάρχουν τα άστρα. Κι ολοένα και πιο πολλοί αισθάνονται ένα μυστηριακό κάλεσμα, σαν κοιτάνε το βράδυ τον έναστρο ουρανό.
Εκεί πάνω ψηλά, δημιουργείται σιγά σιγά ένα πλάσμα που μπορεί να περιέχει ΟΛΑ τα πλάσματα ΟΛΟΥ του σύμπαντος και που θα αγγίζει αυτό που ο Χέγκελ είχε πει: «Καθαρή ύπαρξη και Τίποτα, είναι ένα και το αυτό».
Βαγγέλης Κοτρώνης, Χιονάτη για μεγάλους, τ. 7, Μάιος ‘82
Η πλέον εξέχουσα επιστημονική αιχμή, εδώ και δεκαετίες, έχει έρθει να επιβεβαιώσει αυτό που οι αρχαίοι πολιτισμοί και κουλτούρες θεωρούσαν ως υπαρξιακό θεμέλιο λίθο: δεν υπάρχει κενό στον Κόσμο-Σύμπαν, τα ΠΑΝΤΑ είναι συνδεδεμένα. Κι ασφαλώς η σύνδεση αυτή είναι πέρα από το πεπερασμένο των ανθρώπινων κι εν γένει έμβιων αισθήσεων. Η αντίληψή της, στο καθημερινό βίωμα, συνέβαινε λοιπόν με τον νου, το συναίσθημα, την νόηση πως η Ψυχή, το Πνεύμα, διατρέχει τα πάντα, ενοποιώντας τα σε έναν άπειρο Κοσμικό Οργανισμό.
Παρασκευή 22 Αυγούστου 2025
Ο πόλεμος δεν είναι μοιραίος βιολογικά
Είναι ο πόλεμος εκδήλωση ζωώδους ανθρώπινης βίας ή της κοινωνικοπολιτικής κτηνωδίας;
Κυριακή 10 Αυγούστου 2025
Γιατί ξέμεινε η ελπίδα στο κουτί της Πανδώρας;
Υπήρχε ανέκαθεν κάτι που μ’ ενοχλούσε σ’ αυτόν το μύθο. Αφού στο άθραυστο πιθάρι της Πανδώρας ήταν μαζεμένα όλα τα κακά που μέχρι τότε οι θεοί δεν είχαν ξαμολήσει στον κόσμο, κι αφού ο μύθος ΔΕΝ μας λέει πουθενά, πως ανάμεσα σ’ αυτά μπερδεύτηκε κατά λάθος ή μπήκε επίτηδες και κάτι καλό, πώς δεν παραξενευόμαστε που στον πάτο του πιθαριού με όλα τα κακά της μοίρας μας βρέθηκε κι η ελπίδα, αυτή που τη συγκαταλέγουμε στα πιο θετικά πράγματα της ύπαρξης; Και γιατί έμεινε – αυτή μονάχα – κλεισμένη για πάντα μέσα στο πιθάρι;
Χ. Μίσσιος: «Όταν μεταλλάσσονται οι άνθρωποι, και παύουν να είναι άνθρωποι, μαθαίνουν να παίρνουν μονάχα και όχι να δίνουν..»
Ζούμε σ’ ένα σύστημα ανήθικο, παράλογο, αφύσικο και παραπλανητικό. Λέει ο Μπορις Βιαν: «σ’ ένα σύστημα που εκθειάζει τον πόλεμο και απαγορεύει τον έρωτα», που θεωρεί τον έρωτα αμαρτία, σ’ ένα σύστημα που καθαγιάζει την εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, σ’ ένα σύστημα που δεν σέβεται την προσωπικότητα του ανθρώπου, τον υποτάσσει κάτω από μια εξουσία, σ’ ένα σύστημα που παράγει άχρηστα πράγματα.
Κυριακή 20 Ιουλίου 2025
Δημήτρης Νανόπουλος: «Ζούμε το τέλος του ανθρώπου και τη γέννηση ενός νέου τύπου ύπαρξης»
Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός και θεωρητικός φυσικός μιλά για την προέλευση της συνείδησης, τoν εγκέφαλο ως κβαντική μηχανή και το μέλλον του ανθρώπου ως υβριδίου τεχνολογίας και βιολογίας.
ΘΑ ΓΙΝΕΙ Η ΑΘΑΝΑΣΙΑ το
επόμενο μεγάλο επιστημονικό στοίχημα; Γιατί βαδίζουμε ήδη προς την
κατάκτηση της μακροζωίας; Τι είναι η συνείδηση; Θα υπάρχει, άραγε, στο
μέλλον μια «νέα φυσική» που θα αλλάξει τα δεδομένα; Είναι η ανθρώπινη
ύπαρξη απλώς ένα βιολογικό φαινόμενο ή μια κβαντική αφήγηση που
ξετυλίγεται στο σύμπαν;



















.jpg)