Η ανθρώπινη νοημοσύνη σε... πτώση

Μια σειρά από στατιστικές μετρήσεις δείχνουν ότι από τον Μεσοπόλεμο μέχρι τα τέλη του εικοστού αιώνα εμφανίζεται μια εντυπωσιακά σταθερή άνοδος του δείκτη νοημοσύνης των νεότερων γενεών, που υπολογίζεται μέσω των IQ τεστ. Αυτό είναι το περίφημο «φαινόμενο Φλιν», που πλέον αμφισβητείται από πλήθος πιο πρόσφατων ερευνών. Το περίεργο είναι ότι τόσο οι νέες όσο και παλιότερες έρευνες βασίζονται αποκλειστικά στην τυφλή αποδοχή των IQ τεστ.

Οι πλανήτες και τα σωματίδια της βαρύτητας

Πλανήτες και βαρυτόνια. Σύμφωνα με τη γενική σχετικότητα, ο ήλιος και οι πλανήτες παραμορφώνουν τον χωροχρόνο (το πλέγμα) και η καθιερωμένη κβαντική εκδοχή της θεωρίας περιλαμβάνει τα χωρίς μάζα βαρυτόνια (οι κυματοειδείς γραμμές) που μεταφέρουν την βαρυτική δύναμη. Οι μικρές αποκλίσεις των πλανητικών τροχιών από τις προβλέψεις της γενικής σχετικότητας μπορούν να εξηγηθούν από μια μη-μηδενική μάζα βαρυτονίων.
(Y. Gominet/Paris Observatory)

Η δύναμη της βαρύτητας, που περιγράφεται από την γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, μπορεί να συνδεθεί με ένα σωματίδιο που ονομάζεται βαρυτόνιο, το οποίο θεωρείται πως έχει μηδενική μάζα. Ένας τρόπος για να ελέγξουμε αν το βαρυτόνιο πράγματι δεν έχει μάζα, είναι να υπολογίσουμε ένα άνω όριο στην μάζα του από τα δεδομένα των λεπτομερών παρατηρήσεων των πλανητικών κινήσεων του Ηλιακού Συστήματος.

Για πρώτη φορά οι αστρονόμοι είδαν τον μυστηριώδη κοσμικό ιστό που συνδέει τους γαλαξίες στο σύμπαν

Ενας τεράστιος, σχεδόν αόρατος, ιστός μιας μυστηριώδους κοσμικής «αράχνης» συνδέει τα πάντα στο σύμπαν και για πρώτη φορά οι επιστήμονες μπόρεσαν να τον παρατηρήσουν άμεσα σε μεγάλη κλίμακα.

Ηλεκτρολογικό σχέδιο σύνδεσης αλέ ρετούρ (aller retour) διακόπτη φωτισμού

Συνδεσμολογία διακοπτών αλέ ρετούρ για φωτιστικό σώμα, με δυο σημεία ελέγχου.

Όταν θέλουμε να ελέγχουμε ένα, ή περισσότερα φώτα, από δύο ή πιο πολλές θέσεις, χρησιμοποιούμε διακόπτες αλέ ρετούρ (από τις γαλλικές λέξεις, aller-retour = μετάβαση-επιστροφή), ή διακόπτες εναλλαγής, όπως λέγονται στα ελληνικά.

Η φύση είναι πολύ πιο αλλόκοτη από τη φαντασία

Karl Schwarzschild. Credit: AIP

Η συζήτηση που έγινε την περασμένη εβδομάδα με αφορμή την πρώτη, ιστορική φωτογραφία μαύρης τρύπας στο Διάστημα είχε ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο: ότι επιβεβαιώθηκε για ακόμη μία φορά η Θεωρία της Γενικής Σχετικότητας που ο Αϊνστάιν διατύπωσε το 1915.

Αρχαία όαση στον Άρη ανακάλυψε το Curiosity της NASA

Πώς έμοιαζε ο Άρης πριν από 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια; Οι επιστήμονες που επιβλέπουν την αποστολή του οχήματος Curiosity στον Άρη έχουν μια σχετικά καλή εικόνα, η οποία βελτιώνεται όλο και περισσότερο, χάρη στα στοιχεία που στέλνει το «ακούραστο» ρόβερ.

Το μυστήριο του κβαντικού υπολογιστή

 Σπύρος Μανουσέλης
 
Απ’ ό,τι φαίνεται, η είσοδος στην εποχή της κβαντικής υπολογιστικής επανάστασης έχει ήδη ξεκινήσει και αναμένεται να είναι εξίσου συναρπαστική και ανατρεπτική με εκείνη του περάσματος από τη συμβατική στην ψηφιακή τεχνολογία. Γεγονός που επιβεβαιώνεται και από την πρόσφατη αλλά αμφιλεγόμενη είδηση για τη δημιουργία του πρώτου κβαντικού επεξεργαστή. Ο ανταγωνισμός για την κυριαρχία στην κβαντική τεχνολογία οδηγεί προς τον «θαυμαστό καινούργιο κόσμο» του τεχνολογικού μας μέλλοντος, που αποτελεί ήδη παρόν.

Η ανάδυση των νέων κοινωνικών δικτύων

Οπως είδαμε στα δύο προηγούμενα άρθρα η επινόηση των νέων επικοινωνιακών μηχανών και, πιο πρόσφατα, η μαζική χρήση του Διαδικτύου επέφεραν ριζικές αλλαγές στον τρόπο που ζουν, σκέφτονται και συνδέονται μεταξύ τους οι ανθρώποι σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Το σημερινό άρθρο εστιάζει στα νέα «κοινωνικά δίκτυα» που προκύπτουν απ’ αυτές τις τεχνολογικές-κοινωνικές εξελίξεις, οι οποίες τείνουν να αλλάξουν τους καθιερωμένους τρόπους που επικοινωνούμε και συνδεόμαστε μεταξύ μας ως κοινωνικά όντα.

Η αρχαιολογία των αυτομάτων

Σπύρος Μανουσέλης

Από τα μυθικά ανδροειδή της αρχαιότητας μέχρι τα σύγχρονα υπερτεχνολογικά αυτόματα και ρομπότ: η επιθυμία των ανθρώπων να δημιουργήσουν μηχανικά αντίγραφα του ανθρώπινου σώματος και νου χάνεται στα βάθη του χρόνου. Ωστόσο, ενώ κάθε «αυτόματο» είναι μια ειδική κατηγορία μηχανής, κάθε μηχανή δεν είναι ένα αυτόματο.

WWF: 13 + 1 αλήθειες για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Η επιστημονική κοινότητα μάς έχει προειδοποιήσει για το τι σημαίνει υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 1,5^οC για τη φύση και τον άνθρωπο.

Κι αν ο πλανήτης 9 είναι μια αρχέγονη μαύρη τρύπα;

Η πιθανή ύπαρξη ενός ακόμα πλανήτη, σε μεγάλη απόσταση από τον Ήλιο προβληματίζει τους αστρονόμους εδώ και αρκετά χρόνια. Οφείλεται κυρίως στην παρατήρηση σωμάτων που απέχουν δεκάδες αστρονομικές μονάδες από τον ήλιο, των οποίων οι τροχιές προσομοιώνονται σωστά αν θεωρηθεί η ύπαρξη ενός πλανήτη σε απόσταση πάνω από 300 αστρονομικές μονάδες (ΑU) από τον ήλιο και μάζα συνήθως πολύ μεγαλύτερη από την μάζα της Γης.

«Αίνιγμα» με τη Google: Πέτυχε όντως «κβαντική υπεροχή»;

Σε ένα ιδιαίτερο «αίνιγμα» εξελίσσεται η υπόθεση επιστημονικού άρθρου από ερευνητές της Google, οι οποίοι ισχυρίζονταν πως δημιούργησαν τον πρώτο κβαντικό υπολογιστή ο οποίος είναι σε θέση να πραγματοποιεί υπολογισμούς πολύ πέρα από τις δυνατότητες των σημερινών υπερυπολογιστών: Το εν λόγω paper εντοπίστηκε από τους Financial Times σε ιστοσελίδα της NASA την προηγούμενη εβδομάδα, ωστόσο αργότερα κατέβηκε, προκαλώντας ερωτήματα.

Κλιματική αλλαγή: Το τέλος των ψευδαισθήσεων

Αναλογιζόμενος κανείς το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής φτάνει αργά ή γρήγορα στο συμπέρασμα ότι έχουμε φτάσει πλέον στο τέλος των ψευδαισθήσεων.

H Google στο στόχαστρο της αμερικανικής δικαιοσύνης: Διερευνάται από 50 γενικούς εισαγγελείς

Γενικοί εισαγγελείς από 48 πολιτείες των ΗΠΑ, συν την περιφέρεια της Κολούμπια και το Πουέρτο Ρίκο, άρχισαν επίσημα τη Δευτέρα έρευνα πάνω στη Google, στο ευρύτερο πλαίσιο της αύξησης της κυβερνητικής πίεσης πάνω στους τεχνολογικούς κολοσσούς της χώρας.

Social media και αντικοινωνικές συμπεριφορές στους έφηβους

Οι έφηβοι που αφιερώνουν περισσότερες από τρεις ώρες τη μέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media), είναι πιθανότερο να εμφανίσουν υψηλά επίπεδα εσωτερικευμένων συμπεριφορών και κλείσιμο στον εαυτό τους, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Το «μεγαλύτερο τσιπ υπολογιστή στον κόσμο»

Μια startup στην Καλιφόρνια αποκάλυψε αυτό που, όπως υποστηρίζει, είναι το μεγαλύτερο τσιπ υπολογιστή στον κόσμο.

Οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας

Ο πρώτος βασικός νόμος: Πάντα και νομοτελειακά όλοι υποτιμούν τον αριθμό των ηλίθιων ατόμων που κυκλοφορούν στην κοινωνία.

Οι «έξυπνες» οθόνες κλέβουν την φαντασία των παιδιών

Η αφιέρωση υπερβολικού χρόνου μπροστά σε μια οθόνη έχει αρνητική επίδραση στη φαντασία των παιδιών, σύμφωνα με δημοσκόπηση σε νηπιαγωγούς την οποία επικαλείται η Independent.

Επιστημονικές αποπλανήσεις

Σπύρος Μανουσέλης

Ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο για την ευρύτερη δυνατή διάδοση της επιστημονικής κουλτούρας θα έπρεπε να αναζητηθεί στην «αφ’ υψηλού» και επιλεκτική μεταφορά ορισμένων επιστημονικών πληροφοριών από τους λίγους (που γνωρίζουν) στους πολλούς (που αγνοούν), δηλαδή στη νεωτερική ιδέα και την πρακτική της επιστημονικής εκλαΐκευσης.

Μην το πετάς, επισκεύασέ το!

Χαλασμένες τηλεοράσεις, χαλασμένα πλυντήρια ακόμα και καφετιέρες. Παλαιότερα θα πήγαιναν για επισκευή. Τώρα πετιούνται στα σκουπίδια. Η τάση όμως ανατρέπεται.

Μαζική έκρηξη supernova ίσως έκανε τους ανθρώπους να στέκονται στα δύο πόδια

Μια έκρηξη αστέρων πριν από 2,6 εκατομμύρια χρόνια μπορεί να έκανε τους αρχαίους προγόνους μας να περπατούν όρθιοι, υποστηρίζει μια νέα επιστημονική έρευνα που δόθηκε στη δημοσιότητα.

Η γνωστική απαξίωση της επιστήμης

Σπύρος Μανουσέλης

 Η σημερινή μόδα να υποβαθμίζονται και να απαξιώνονται «επιστημολογικά» οι προσπάθειες κατανόησης της πραγματικότητας μέσω της επιστήμης είναι στην πραγματικότητα το προϊόν μιας βαθύτατα αντιδραστικής πολιτικής αντίληψης και όχι το αποτέλεσμα των εξελίξεων στη φιλοσοφία-μεθοδολογία της επιστήμης, ένα γνωστικό πεδίο που δεν μπορεί, ούτε και οφείλει, να προδιαγράφει την πορεία των επιστημονικών εξελίξεων.

Νέος έντονος προβληματισμός στους επιστήμονες για τις «σκοτεινές δυνάμεις» του σύμπαντος

Η ανακοίνωση των επιστημόνων προ ημερών, οι οποίοι επιβεβαίωσαν ότι βλέπουν το σύμπαν να επεκτείνεται ταχύτερα του αναμενόμενου, με ρυθμό περίπου 9% πιο γρήγορο από ό,τι προβλέπεται θεωρητικά, δημιούργησε νέο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.

Η εκδίκηση των μικροβίων

Τον κώδωνα του κινδύνου κρούει άρθρο στους New York Times, που αναφέρεται στην ανάπτυξη και διάδοση μικρο-οργανισμών εξαιρετικά ανθεκτικών ακόμη και στα καλύτερα, θεωρούμενα σχεδόν θαυματουργά, αντιβιοτικά και αντιμηκυτιακά φάρμακα.

Τα ιατρικά μυστικά της σοκολάτας

Δύο νέες μελέτες έρχονται να επιβεβαιώσουν σειρά προηγουμένων που έχουν δείξει ότι η μαύρη σοκολάτα αποτελεί ένα είδος... φαρμάκου.

Πόσα πρόσωπα μπορεί να αναγνωρίσει ένας άνθρωπος;

Ο μέσος άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει γύρω στα 5.000 πρόσωπα, από συγγενείς, φίλους και συναδέλφους έως διασημότητες και αγνώστους που συναντά τυχαία, ενώ όσοι έχουν σούπερ-ικανότητες σε αυτό τον τομέα, είναι ικανοί να αναγνωρίσουν και να θυμούνται έως 10.000 πρόσωπα. Είναι η πρώτη φορά που οι επιστήμονες κάνουν μια τέτοια εκτίμηση με βάση στοιχεία.

Ο άνθρωπος αγχώνεται πιο πολύ για τη μπαταρία του κινητού παρά για τη δουλειά

Η κινεζική εταιρεία κινητών τηλεφώνων Huawei η οποία έχει κάνει δυναμική είσοδο στην αγορά τα τελευταία χρόνια πραγματοποίησε μια μεγάλη έρευνα για την σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με το κινητό του τηλέφωνο.

6G: Τι θα φέρει η επόμενη γενιά δικτύων, μετά το 5G

Τα δίκτυα 5G τίθενται σε υπηρεσία ανά τον πλανήτη, ωστόσο ταυτόχρονα κάποιοι εργάζονται πάνω στο επόμενο βήμα- και συγκεκριμένα στους παράγοντες που θα ωθήσουν την ανάπτυξη της έκτης γενιάς δικτύων φορητού Ίντερνετ και τις διαφορές της από το 5G.

Πασχαλινοί στοχασμοί ενός άθεου

Ο αγαπημένος μου καθηγητής στο λύκειο ήταν ο Ιωάννης Λάππας που μας δίδασκε θρησκευτικά. Αυτός ο γλυκύτατος, ευγενής, σεμνότατος άνθρωπος με την τεράστια μόρφωση και την τεράστια καρδιά δεν κατάφερε να με κάνει να πιστέψω, όμως τον αγάπησα και τον αγαπώ ακόμα.

10 ερωτήσεις και απαντήσεις για τους κεραυνούς

Σύνταξη άρθρου: Χ. Γιάνναρος, Σ. Ντάφης, Θ. Γιάνναρος, Κ. Λαγουβάρδος

ΕΑΑ-Πεντέλη, Πέμπτη 18 Απριλίου 2019