(…) Ήδη, από τα μέσα του 19ου αιώνος άρχισαν να υπάρχουν τάσεις διαφορετικές – τάσεις αντιλογικές – που βλέπουν τον άνθρωπο όχι ως απόλυτα λογικό ον, αλλά ως μια σύνθεση τάσεων και δυνάμεων, που δεν είναι όλες λογικές.
Έτσι, αντίθετα προς την απολυταρχία της λογικής
που έχουμε στον Έγελο, ο Μαρξ μετακινεί το θέμα του ανθρώπου προς την
κοινωνία, και τον βλέπει ως παράγωγο των κοινωνικών όρων. Συγχρόνως η
φυσική επιστήμη αρχίζει να βλέπη τον άνθρωπο ως συνάρτηση του φυσικού
του περιβάλλοντός του. Η ίδια στροφή παρατηρείται και στην βιολογία, την
κοινωνιολογία και παντού.














